3 - قوله : و لذا : علّامه در تذكره در باب قرض فرموده : آنچه از اجناس قيمى در آن بيع سلم صحيح است در باب قرض مضمون به مثل است . « 1 » [ پس قيميات هم مثل دارند و اين مثل صددرصد نيست بلكه تماثل و تساوى عرفى و تقارب صفات است . ] 4 - قوله : و قد عدّ : شيخ طوسى هم در مبسوط « 2 » فرموده : رطب و ميوه‌جات از قيميات است در حالىكه در اكثر آنها اين معنى وجود دارد كه فردى با فرد ديگر متقارب الصفات و يا حتّى از حيث صفات دخيله در قيمت برابرند . پس اگر مراد تساوى عرفى باشد بايد تمام اينها را مثلى بدانيم پس تعريف مانع اغيار نيست . : قوله : ثم لو فرض : گويا كسى مىخواهد از اشكال دوم شيخ جواب دهد و بگويد : مراد از تساوى اجزاء تقارب در صفات است و اين معنا در پاره‌اى از قيميات هم هست با اين تفاوت كه در انواع مثلى افراد متقارب الصفات فراوان است و در انواع قيمى چنين چيزى نادر الوجود است و لذا تعريف شامل مثليات مىشود نه قيميات . مرحوم شيخ مىفرمايد : اوّلا كثرت و قلّت مذكور را قبول نداريم و مدعى هستيم كه در قيميات افراد متقارب الصفات بسيارند . و ثانيا بر فرض قبول ، مىگوئيم : كثرت و قلّت افراد متساوى الصفة اشكال را بر طرف نكرده و مشكل مانع اغيار بودن تعريف را اصلاح نمىكند [ زيرا بناء تعريف بر شرح و بيان حقيقت و ماهيّت است و كارى به افراد ندارد پس افراد كم را هم مىگيرد و اشكال كما كان باقى است . ]

--> ( 1 ) تذكرة الفقهاء ، ج 2 ، ص 5 . ( 2 ) مبسوط ، ج 3 ، ص 99 .